
(Image credit: Valve)
Portal is tot en met 20 september gratis te downloaden via Steam. Niet als losse stunt rond een uitverkoop, maar als onderdeel van Learn With Portals, een initiatief waarmee Valve de game dichter bij klaslokalen wilde brengen.
Dat klinkt achteraf bijna logisch. Wie ooit door Aperture Science liep, weet dat Portal eigenlijk een puzzelboek met momentum, zwaartekracht en flauwe bedrijfspropaganda is. Je leert niet omdat iemand bovenaan het scherm een formule zet. Je leert omdat een kamer weigert open te gaan tot je snapt waarom vallen soms vliegen wordt.
Voor spelers was het vooral goed nieuws: de PC- en Mac-versie konden tijdelijk gratis aan een Steam-account worden toegevoegd. Voor Valve was het tegelijk een slimme herinnering aan hoe sterk de eerste Portal nog altijd was, juist in een jaar waarin Portal 2 net vers in het geheugen lag.
De actie past ook mooi bij de plek die Portal inmiddels in de gamegeschiedenis heeft. De game is kort, scherp en bijna irritant netjes ontworpen. Geen wereldkaart vol afleiding, geen twintig systemen over elkaar heen, maar kamers die stap voor stap uitleggen wat een portal kan doen. Eerst voorzichtig. Daarna gemeen genoeg om je even aan jezelf te laten twijfelen.
Juist daarom voelt deze tijdelijke weggeefactie jaren later nog interessant. Het was niet alleen "pak snel een gratis game". Het was een moment waarop een commerciële game openlijk werd neergezet als iets waarmee je ruimtelijk inzicht, oorzaak en gevolg en probleemoplossend denken kon oefenen.
En eerlijk is eerlijk: er zijn slechtere manieren om een lesuur te vullen dan met testkamers, portals en een computerstem die veel te beleefd klinkt om betrouwbaar te zijn.